Nowelizacja prawa o stowarzyszeniach

W dniu 20 maja 2016 r. weszła w życie nowelizacja Prawa o stowarzyszeniach. Celem tej nowelizacji jest przede wszystkim zwiększenie uprawnień stowarzyszenia zwykłego. Należy przede wszystkim wskazać, iż nowelizacja zakreśla 24 miesięczny okres na dostosowanie statutów stowarzyszeń do nowych wymagań ustawy. W tym samym terminie stowarzyszenia zwykłe obowiązane są dokonać wpisu do ewidencji, zaś brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa.

 

Najistotniejszą w naszej ocenie zmianą którą niesie wspomniana nowelizacja, jest przyznanie stowarzyszeniom zwykłym tzw. statusu ułomnej osobowości prawnej oraz wprowadzenie subsydiarnej odpowiedzialności członków stowarzyszenia. Od wejścia w życie ustawy nowelizującej, stowarzyszenie zwykłe może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane. Za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego odpowiadają subsydiarnie (w razie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji majątku stowarzyszenia) jego członkowie bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Powyższe pociąga za sobą możliwość powołania zarządu zamiast przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego. Wprowadzona została również możliwość powołania organu kontroli wewnętrznej. Na zewnątrz reprezentuje stowarzyszenie zwykłe przedstawiciel lub zarząd, którzy muszą uzyskać uprzednią zgodę wszystkich członków stowarzyszenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, jak również uzyskać ich pełnomocnictwo do dokonania tych czynności.

 

W zakresie przepisów ogólnych wprowadzono możliwość reprezentowania przez stowarzyszenie interesu zbiorowego członków stowarzyszenia wobec organów władzy publicznej w zakresie celów statutowych stowarzyszenia oraz jednoznacznie uregulowano kwestię możliwości zatrudniania członków stowarzyszenia, jak również pełnienia funkcji we władzach stowarzyszenia za wynagrodzeniem (o ile taką możliwość przewiduje statut stowarzyszenia).

 

W zakresie stowarzyszeń z osobowością prawną zmniejszono liczbę założycieli wymaganą do utworzenia stowarzyszenia. Dotychczas celem utworzenia stowarzyszenia z osobowością prawną wymagane było zrzeszenie 15 osób, aktualnie wystarczającą liczbą założycieli jest 7. Dopuszczono również wybór władz stowarzyszenia zamiast komitetu założycielskiego. Po nowelizacji to zarząd stowarzyszenia, a nie komitet założycielski jest kompetentny do złożenia wniosku o wpis stowarzyszenia w KRS. Kolejną zmianą w procedurze rejestracji stowarzyszenia jest rezygnacja z udziału organu nadzorującego w procedurze rejestracji, co skraca proces rejestracji stowarzyszenia. Uregulowano również kwestię odpowiedzialności za podjęcie czynności niezbędnych do rozpoczęcia działalności przez stowarzyszenie przed wpisem stowarzyszenia do KRS. Odpowiedzialność tą ponoszą solidarnie członkowie zarządu, zaś po dokonaniu wpisu stowarzyszenie odpowiada za zobowiązania wynikające z tych czynności tak jak za zaciągnięte przez siebie.                                                                                                            

 

Wraz ze wskazanymi powyżej zmianami wprowadza się jawną ewidencję stowarzyszeń zwykłych. Stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji.Wniosek o wpis do ewidencji składa przedstawiciel stowarzyszenia lub zarząd do organu nadzorującego właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia.

 

Na skutek nowelizacji zmienia się także regulacja odpowiedzialności podatkowej. Za zaległości podatkowe stowarzyszenia powstałe przed jego wpisem do właściwego rejestru odpowiadają solidarnie osoby działające na rzecz stowarzyszenia do chwili wpisu. Co do stowarzyszeń zwykłych – odpowiedzialność ponosi członek zarządu stowarzyszenia zwykłego całym swoim majątkiem solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami zarządu, zaś w przypadku gdy stowarzyszenie zwykłe nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe stowarzyszenia odpowiada całym swoim majątkiem członek stowarzyszenia solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami.

 

Warto również przypomnieć, że od 1 stycznia 2016 r. stowarzyszenia mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, o ile spełniają warunki określone w art. 10a ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Z możliwości takiej skorzystać może stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej, działa w sferze określonych zadań publicznych, nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego, uzyskuje przychody z określonych źródeł, a w roku poprzedzającym wybór prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęło przychód w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł. Decyzję w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów podejmie organ zatwierdzający w rozumieniu przepisów o rachunkowości. O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów stowarzyszenie, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku stowarzyszeń rozpoczynających działalność, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

3 lipca 2016 r.

Pozostaw komentarz